عیار طلا چیست؟ تفاوت طلای ۱۸، ۲۱ و ۲۴ عیار به زبان ساده
عدد ۷۵۰ روی طلا یعنی چه؟ طلای ۲۴ عیار بهتر است یا ۱۸ عیار؟ در این مطلب مفهوم عیار، جدول تبدیل عیار به درصد خلوص و دلیل رایج بودن طلای ۱۸ عیار در ایران را می‌خوانید.
هر بار که طلا می‌خرید، کلمهٔ «عیار» را می‌شنوید: طلای ۱۸ عیار، سکهٔ ۲۱ عیار، شمش ۲۴ عیار. عیار یکی از مهم‌ترین عامل‌های تعیین قیمت و دوام طلاست و فهمیدن آن فقط یک دقیقه وقت می‌گیرد.
عیار طلا یعنی چه؟
طلای خالص فلزی بسیار نرم است و به‌تنهایی برای ساخت انگشتر یا زنجیر مناسب نیست؛ خیلی زود خم می‌شود و خط می‌افتد. برای همین آن را با فلزهایی مثل مس، نقره، روی یا پالادیوم ترکیب می‌کنند تا سخت‌تر و بادوام‌تر شود. عیار نشان می‌دهد چه مقدار از این ترکیب، طلای خالص است.
عیار به دو شکل بیان می‌شود:
- مقیاس ۲۴ قسمتی (قیراط یا Karat): طلای ۲۴ عیار یعنی ۲۴ قسمت از ۲۴ قسمت طلاست؛ طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ قسمت طلا و ۶ قسمت فلز دیگر.
- مقیاس هزارم (Fineness): همان عدد به صورت «در هزار». طلای ۱۸ عیار = ۷۵۰ در هزار = ۷۵ درصد خلوص. این همان عددی است که روی زیورآلات حک می‌شود.
جدول تبدیل عیار طلا به درصد خلوص
| عیار | حک روی قطعه | درصد طلای خالص | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| ۲۴ عیار | ۹۹۹ | ۹۹٫۹٪ | شمش و طلای آب‌شده |
| ۲۲ عیار | ۹۱۶ | ۹۱٫۶٪ | زیورآلات در برخی کشورهای آسیایی |
| ۲۱ عیار | ۸۷۵ | ۸۷٫۵٪ | زیورآلات در کشورهای عربی |
| ۱۸ عیار | ۷۵۰ | ۷۵٪ | استاندارد زیورآلات در ایران و اروپا |
| ۱۴ عیار | ۵۸۵ | ۵۸٫۵٪ | زیورآلات ارزان‌تر، رایج در آمریکا |
سکهٔ بهار آزادی وضعیت خاصی دارد: عیار آن ۹۰۰ (معادل ۲۱٫۶ عیار) است و یک سکهٔ تمام با وزن ۸٫۱۳۳ گرم، حدود ۷٫۳۲ گرم طلای خالص دارد.
چرا طلای ۱۸ عیار در ایران رایج است؟
طلای ۱۸ عیار بهترین تعادل را بین سه چیز برقرار می‌کند:
- دوام: ۲۵ درصد فلز همراه، قطعه را به‌قدر کافی سخت می‌کند تا هر روز استفاده شود.
- رنگ: با تغییر نسبت مس و نقره، همین ۲۵ درصد رنگ زرد، سفید یا رزگلد را می‌سازد (تفاوت رنگ‌های طلا).
- قیمت: از طلای ۲۱ و ۲۴ عیار ارزان‌تر است، در حالی که ارزش طلای آن مشخص و قابل بازفروش است.
به همین دلیل نرخی که هر روز در اخبار می‌شنوید («قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار») مبنای قیمت‌گذاری همهٔ زیورآلات است.
طلای ۲۴ عیار بهتر است یا ۱۸ عیار؟
پاسخ به هدف شما بستگی دارد:
- اگر زیورآلات می‌خواهید که هر روز استفاده شود، طلای ۱۸ عیار انتخاب درستی است. طلای ۲۴ عیار برای این کار زیادی نرم است.
- اگر هدف شما حفظ ارزش دارایی است، شمش یا طلای آب‌شده (۲۴ عیار) و سکه مرسوم‌تر است چون اجرت ساخت ندارند یا اجرت آن ناچیز است.
حک ۷۵۰ روی طلا چه معنایی دارد؟
عدد ۷۵۰ که با ذره‌بین روی قسمت داخلی انگشتر، قفل زنجیر یا پشت آویز دیده می‌شود، همان عیار ۱۸ به مقیاس هزارم است. این حک به‌تنهایی سند اصالت نیست (قابل جعل است)، اما نبودن آن نشانهٔ هشدار است. دربارهٔ روش‌های مطمئن‌تر در مطلب تشخیص طلای اصل نوشته‌ایم.
پرسش‌های متداول دربارهٔ عیار طلا
طلای ۷۵۰ یعنی چند عیار؟
۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت از هزار قسمت (۷۵ درصد) طلای خالص است که برابر با طلای ۱۸ عیار است.
آیا عیار پایین‌تر یعنی طلای تقلبی؟
خیر. طلای ۱۴ عیار هم طلاست، فقط درصد خلوص کمتری دارد و باید با نرخ همان عیار قیمت‌گذاری شود. تقلب زمانی است که عیار اعلام‌شده با عیار واقعی فرق داشته باشد.
عیار طلا با گذشت زمان کم می‌شود؟
خیر. عیار خاصیت شیمیایی ترکیب فلز است و با استفاده تغییر نمی‌کند. آنچه ممکن است تغییر کند، جلا و رنگ سطح قطعه است که با سرویس و پولیش برمی‌گردد.